کاشت و داشت یونجه رنجر در سال اول؛ ۸ قدم تا مزرعه‌ای قوی و ماندگار
خرید بذر یونجه رنجر فقط قدم اول است. موفقیت مزرعهی رنجر در سال اول ساخته میشود. بوته‌ای که در سال استقرار ریشه‌ی قوی بسازد، سالها چین‌های پربار می‌دهد. با مدیریت درست، انتظار ما برای بذرهای اصلاحشدهی خودمان برداشت بیش از ۹ سال است. بوته‌ی ضعیف سال اول، مزرعه‌ای تنک و علف‌هرزی می‌سازد. در این مقاله قدم‌به‌قدم کاشت و داشت یونجه‌ی رنجر را در سال اول توضیح می‌دهیم.
قدم ۱: زمان کاشت
در مناطق معتدل، کشت پاییزه از اواخر شهریور تا نیمه‌ی مهر بهترین است. گیاهچه قبل از اولین یخبندان ۶ تا ۸ هفته فرصت دارد تا به مرحله‌ی ۳ تا ۴ برگ سه‌برگچه‌ای برسد و طوقه بسازد. در سردسیرهای سخت، کشت بهاره (فروردین تا اوایل اردیبهشت) مطمئن‌تر است. مقایسه‌ی کامل کشت پاییزه و بهاره را در مطلب زمان کاشت یونجه ببینید.
قدم ۲: آماده‌سازی بستر
زمین را شخم عمیق بزنید، دیسک و ماله کنید و دقیق تسطیح کنید. بستر بذر باید نرم ولی کمی فشرده باشد. اگر پا روی زمین بگذارید، رد پا نباید بیشتر از یک سانتی‌متر فرو برود. کود دامی پوسیده و کود فسفره و پتاسه را قبل از کاشت به خاک بدهید.
قدم ۳: مقدار و عمق بذر
۱۰۰ کیلو بذر در هکتار (۴ کیسه‌ی ۲۵ کیلویی). عمق ۱ تا ۲ سانتی‌متر. در کاشت دست‌پاش، نصف بذر را در یک جهت و نصف دیگر را عمود بر آن بپاشید، بعد با ماله‌ی سبک بپوشانید. در زمینی که قبلاً یونجه نداشته، بذر را با باکتری ریزوبیوم تلقیح کنید.
چرا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار؟ مقدار ۱۰۰ کیلوگرم بذر در هکتار توصیهی استاندارد ما برای کشت یونجه است و عدد غیرمعمولی نیست. دلیلش عمر چندساله‌ی مزرعه است:
- بذر اصلاح‌شده و مقاوم، مزرعهی چندساله: بذرهای ما از ارقام اصلاح‌شده و مقاوم‌اند. انتظار ما این است که مزرعه با مدیریت درست بیش از ۹ سال برداشت بدهد.
- تنک شدن طبیعی مزرعه اجتناب‌ناپذیر است: در هر مزرعهی یونجه، تراکم بوته با گذشت زمان کم میشود. دلیلش رقابت بوتهها با هم (خودتنک‌شوندگی)، بیماریهای طوقه و ریشه، سرمازدگی زمستانه و فشار تردد ماشین‌آلات و چین‌های پی‌درپی است. این کاهش تراکم معمولاً حدود سالهای ۴ و ۵ به‌وضوح دیده میشود.
- تراکم کم اولیه یعنی شخم زودهنگام: اگر مزرعه از ابتدا با تراکم کم کاشته شود، در سالهای ۴ و ۵ آنقدر تنک میشود که کشاورز مجبور است به شخم و کاشت دوباره فکر کند.
- تراکم کافی اولیه یعنی سرمایه‌گذاری مطمئن: مزرعهی یونجه سرمایه‌گذاری چندساله است. استقرار متراکم با ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار عملکرد و ماندگاری مزرعه را در سالهای بعد تضمین میکند و از همان سال اول جای علف هرز را تنگ میکند.
قدم ۴: آبیاری تا سبز شدن
اولین آب سبک باشد. آب سنگین بذر را می‌شوید و در گودی‌ها جمع میکند. تا سبز شدن کامل (معمولاً ۷ تا ۱۰ روز) سطح خاک را مرطوب نگه دارید تا سله نبندد. اگر سله بست، یک آب سبک دیگر بدهید. بیشتر مزارعی که «سبز نشدند»، یا عمیق کاشته شده‌اند یا سله بسته‌اند. جزئیات در آبیاری یونجه تازه‌کاشت.
قدم ۵: کنترل علف هرز در ۸ هفته‌ی اول
گیاهچه‌ی یونجه در هفته‌های اول کند رشد میکند و علف هرز به‌راحتی از آن جلو می‌زند. مزرعه را مرتب سر بزنید. هر لکه‌ی سس را فوراً با بوته‌های اطرافش جمع کنید و بسوزانید. برای علف‌کش با کارشناس مشورت کنید. تراکم بالای بذر (۱۰۰ کیلو در هکتار) خودش بهترین سد علف هرز است.
قدم ۶: تغذیه‌ی سال اول
یونجه با کمک باکتری‌های ریشه ازت هوا را تثبیت میکند، پس اوره و کود ازته‌ی زیاد لازم نیست و حتی علف هرز را تقویت میکند. تمرکز سال اول روی فسفر (ریشه‌زایی)، پتاسیم (مقاومت به سرما) و عناصر ریز مثل بور و مولیبدن است. برنامه‌ی کامل در کود یونجه تازه کاشته شده و پک تغذیه‌ی یونجه.
قدم ۷: چین اول
وسوسه‌ی چین زود را کنار بگذارید. چین اول سال کاشت را وقتی بزنید که حدود ۱۰ درصد بوتهها گل دادهاند. تا آن موقع ریشه ذخیره‌ی کافی ساخته است. ارتفاع برش ۵ تا ۷ سانتی‌متر باشد.
مزیت رنجر: ریشه‌ای که موش سراغش نمی‌رود
یکی از خطرهای مزرعهی تازه‌مستقر، خسارت موش و جوندگان به ریشه و طوقه است. ریشه‌ی رنجر تلخ است و برای موش خوش‌خوراک نیست، پس موش معمولاً سراغ آن نمی‌رود. با این حال در سال اول مزرعه را از نظر لانه‌ی جوندگان زیر نظر داشته باشید.
قدم ۸: آماده‌سازی برای اولین زمستان
در کشت پاییزه، معمولاً چینی قبل از زمستان زده نمی‌شود. در کشت بهاره، آخرین چین را ۴ تا ۶ هفته قبل از اولین یخبندان بزنید تا گیاه فرصت پر کردن ذخیره‌ی ریشه داشته باشد. یک آبیاری قبل از یخبندان هم ریشه را محافظت میکند. بیشتر در مراقبت یونجه در پاییز.
تقویم سال اول رنجر (کشت پاییزه، منطقه‌ی معتدل)
| زمان | کار |
|---|---|
| شهریور | شخم، دیسک، تسطیح، کود پایه |
| اواخر شهریور تا نیمه‌ی مهر | کاشت ۱۰۰ کیلو در هکتار، آب سبک |
| مهر و آبان | آبیاری سبک، کنترل علف هرز و سس |
| آذر تا بهمن | خواب زمستانه، یک آب قبل از یخبندان در صورت خشکی |
| اسفند و فروردین | شروع رشد، کود بهاره |
| اردیبهشت | چین اول در ۱۰٪ گلدهی |
بذر را از صفحه‌ی بذر یونجه رنجر آمریکایی بخرید (کیسه‌ی ۲۵ کیلویی، ۳۱,۷۵۰,۰۰۰ تومان). ارقام دیگر در انواع بذر یونجه.
پرسش‌های متداول
چین اول یونجه رنجر در سال کاشت کی است؟
وقتی حدود ۱۰ درصد بوتهها گل دادهاند.
عمق کاشت بذر رنجر چقدر است؟
۱ تا ۲ سانتی‌متر.
در سال اول اوره لازم است؟
نه. یونجه ازت را تثبیت میکند. تمرکز روی فسفر، پتاسیم و عناصر ریز است.
چرا ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار توصیه میکنید؟
۱۰۰ کیلو در هکتار توصیهی استاندارد ما است و عدد غیرمعمولی نیست. تراکم بوته در هر مزرعهی یونجه با گذشت زمان، بهخاطر رقابت بوتهها، بیماریهای طوقه و ریشه، سرمازدگی و فشار تردد و چین، کم میشود و این کاهش معمولاً حدود سالهای ۴ و ۵ دیده میشود. اگر تراکم اولیه کم باشد، مزرعه در همین سالها آنقدر تنک میشود که باید شخم و دوباره کاشته شود. انتظار ما از بذرهای اصلاحشدهی ما با مدیریت درست بیش از ۹ سال برداشت است و استقرار متراکم اولیه این عمر را ممکن میکند.
📘 راهنمای کامل کود یونجه از کاشت تا چین آخر، و برنامه‌ی آماده‌ی پک تغذیه یونجه در هر چین.
