تقویم کوددهی گندم، یونجه، صیفی‌جات و باغ؛ ماه‌به‌ماه
این تقویم نشان می‌دهد هر محصول در کدام ماه به چه تغذیه‌ای نیاز دارد. زمان‌ها برای مناطق معتدل و سردسیر ایران تنظیم شده‌اند. در مناطق گرمسیر، معمولاً ۲ تا ۴ هفته زودتر و در مناطق خیلی سرد کمی دیرتر است. همیشه وضعیت خود گیاه (ارتفاع، مرحلهی رشد) را ملاک قرار دهید، نه فقط تاریخ.
انتخاب سریع: ماه‌به‌ماه | گندم و جو | نخود و عدس | یونجه | صیفی‌جات | باغ
کوددهی ماه‌به‌ماه؛ هر ماه چه کاری انجام دهیم؟
این جدول کارهای اصلی هر ماه را برای مناطق معتدل و سردسیر کنار هم گذاشته است. جزئیات هر محصول در جدول‌های پایین‌تر آمده است.
| ماه | کارهای تغذیه‌ای اصلی |
|---|---|
| فروردین | محلولپاشی دوم گندم و جو (ساقه‌روی)؛ محلولپاشی نخود و عدس؛ شروع رشد یونجه؛ محلولپاشی باغ بعد از ریزش گلبرگ |
| اردیبهشت | چین اول یونجه و دو محلولپاشی بعد از آن؛ کاشت و نشای صیفی‌جات و تقویت ریشه |
| خرداد | محلولپاشی رشد و درشتی میوه در باغ؛ گل‌دهی صیفی‌جات؛ چین‌های بعدی یونجه |
| تیر | ادامه‌ی محلولپاشی صیفی‌جات (عصرها)؛ محلولپاشی یونجه بعد از هر چین |
| مرداد | چین‌های تابستانه‌ی یونجه؛ آبیاری منظم باغ برای جلوگیری از ریزش و ترکیدگی میوه |
| شهریور | آماده‌سازی زمین برای کاشت پاییزه؛ تهیه‌ی بذر و بذرمال گندم |
| مهر | کاشت گندم و جو با بذرمال؛ کاشت پاییزه‌ی یونجه در مناطق سرد (زود)؛ آخرین چین یونجه؛ محلولپاشی باغ پس از برداشت |
| آبان | ادامه‌ی کاشت گندم در مناطق معتدل؛ محلولپاشی پس از برداشت در باغ‌های دیررس |
| آذر | کاشت گندم در مناطق گرم‌تر؛ بررسی سبز شدن مزرعه |
| دی | خواب زمستانه؛ پایش زهکشی و ماندابی |
| بهمن | آماده شدن برای چالکود و کود سرک؛ در گرمسیر شروع رشد گندم |
| اسفند | چالکود باغ؛ محلولپاشی تورم جوانه؛ شروع رشد گندم و اولین محلولپاشی وقتی گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر است؛ کاشت بهاره‌ی یونجه |
تقویم تغذیه گندم و جو
| ماه | مرحله | کار |
|---|---|---|
| مهر تا آبان | کاشت | کود پایه بر اساس آزمون خاک + بذرمال (هر ۱ لیتر برای ۱۰۰ کیلو بذر) |
| آبان تا آذر | سبز شدن و پنجه‌زنی پاییزه | بررسی یکنواختی سبز شدن؛ نیتروژن کم در صورت نیاز |
| دی تا بهمن | خواب زمستانه | کار تغذیه‌ای نیست؛ پایش زهکشی و ماندابی |
| اسفند تا فروردین | شروع رشد، گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر | کود سرک + محلولپاشی رشد سریع (۲ لیتر در هکتار) |
| فروردین تا اردیبهشت | ساقه‌روی، دو هفته بعد | محلولپاشی افزایش تناژ (۲ لیتر در هکتار) |
| اردیبهشت تا خرداد | خوشه‌دهی و پر شدن دانه | آبیاری به‌موقع در آبی؛ حفظ سلامت برگ پرچم |
محاسبه‌ی کود گندم و جو برای زمین شما ←
تقویم تغذیه نخود و عدس
| ماه | مرحله | کار |
|---|---|---|
| پاییز (انتظاری) یا اسفند تا فروردین (بهاره) | کاشت | فسفر پایه + بذرمال نخود و عدس |
| فروردین تا اردیبهشت | رشد رویشی، گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر | محلولپاشی رشد سریع |
| اردیبهشت | پیش از گل‌دهی | محلولپاشی افزایش تناژ |
تقویم تغذیه یونجه
| زمان | مرحله | کار |
|---|---|---|
| فروردین تا مهر، بعد از هر چین | یونجه ۶ تا ۷ سانتیمتر | محلولپاشی رشد سریع (۲ لیتر در هکتار) |
| یک هفته بعد از آن | رشد دوباره | محلولپاشی افزایش تناژ (۲ لیتر در هکتار) |
| مهر تا آبان | آخرین چین | آخرین چین ۴ تا ۶ هفته پیش از یخبندان سنگین؛ مراقبت پاییزه |
محاسبه‌ی کود یونجه بر اساس مساحت و تعداد چین ←
تقویم تغذیه صیفی‌جات
| زمان (نسبت به کاشت) | مرحله | کار |
|---|---|---|
| هفته‌ی اول تا دوم بعد از کاشت یا نشا | ریشه‌زایی | کود آبیاری ریشه‌زا همراه آبیاری (۱۰ لیتر در هکتار) |
| حدود دو هفته بعد | رشد رویشی | کود رشد سریع همراه آبیاری (۱۰ لیتر در هکتار) |
| از نزدیک گل‌دهی | گل‌دهی و باردهی | محلولپاشی ریزمغذی + آمینواسید، هر ۵ روز، ۴ نوبت (۲ لیتر در هکتار در هر نوبت) |
محاسبه‌ی کود صیفی‌جات برای زمین شما ←
تقویم تغذیه باغ
| ماه | مرحله | کار |
|---|---|---|
| مهر تا آبان | بعد از برداشت، ۲۰٪ برگ‌ها زرد | محلولپاشی کود کامل ریزمغذی |
| اسفند | خواب زمستانه | چالکود با قرص کود ارگانیک (۳۰ تا ۸۰ قرص برای هر درخت) |
| اسفند تا فروردین | تورم جوانه | محلولپاشی دوباره‌ی کود کامل ریزمغذی |
| فروردین تا اردیبهشت | بعد از ریزش گلبرگ | محلولپاشی ریزمغذی + آمینواسید |
| خرداد تا تیر | میوه ۵۰ تا ۷۰ درصد رشد | محلولپاشی محرک رشد و افزایش سایز |
محاسبه‌ی کود باغ بر اساس تعداد درخت ←
تنظیم تقویم با اقلیم منطقه
| اقلیم | زمان مراحل بهاره | نکته |
|---|---|---|
| گرمسیر (مثل جنوب فارس و خوزستان) | معمولاً ۲ تا ۴ هفته زودتر | کاشت گندم دیرتر در پاییز، ولی شروع رشد بهاره زودتر |
| معتدل (مثل اصفهان، شیراز، مشهد) | مطابق جدول | — |
| سردسیر (مثل همدان، کردستان، آذربایجان) | کمی دیرتر در بهار | کاشت پاییزه باید زود انجام شود تا گیاه پیش از سرما قوی شود |
برنامه‌ی مخصوص چند استان را هم در صفحه‌های استانی پایین همین صفحه ببینید.
زمان کاشت بذر یونجه
یونجه را می‌توان پاییز یا اواخر زمستان کاشت. در مناطق سرد، کاشت پاییزه باید زود انجام شود تا گیاهچه پیش از سرما چند برگ واقعی بدهد؛ در مناطق گرم، کاشت پاییزه رایج‌تر است. رقم مناسب منطقه را از بهترین بذر یونجه برای هر منطقه انتخاب کنید، مقدار را از میزان بذر یونجه در هکتار بردارید و برای خرید بذر یونجه به فروشگاه سر بزنید. بعد از سبز شدن، تغذیه‌ی هر چین با پک تغذیه یونجه انجام می‌شود.
اشتباه‌های رایج در زمان‌بندی کوددهی
- دنبال کردن تاریخ تقویم بدون نگاه به مرحلهی رشد گیاه.
- دادن کود سرک گندم دیرتر از ساقه‌روی، وقتی بیشترین اثرش گذشته است.
- محلولپاشی در گرمای ظهر، باد یا قبل از بارندگی.
- حذف محلولپاشی پس از برداشت در باغ، که پایه‌ی جوانه‌های سال بعد است.
- چین آخر یونجه خیلی نزدیک به یخبندان.
پرسش‌های متداول
بهترین زمان کوددهی گندم چه موقع است؟
در زمان کاشت بذرمال، در شروع رشد بهاره (گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر) کود سرک و محلولپاشی رشد سریع، و حدود دو هفته بعد محلولپاشی افزایش تناژ. راهنمای کامل در کود گندم.
یونجه چند بار در سال کود میخواهد؟
بعد از هر چین دو محلولپاشی؛ اولی وقتی یونجه ۶ تا ۷ سانتیمتر شده و دومی یک هفته بعد. جزئیات در کود یونجه.
درختان میوه را چه ماه‌هایی کوددهی کنیم؟
مهر و آبان بعد از برداشت، اسفند (چالکود و تورم جوانه)، فروردین و اردیبهشت بعد از ریزش گلبرگ، و خرداد و تیر در رشد میوه. راهنمای کامل در کود باغ.
این تقویم برای مناطق گرمسیر هم درست است؟
با جابهجایی؛ در گرمسیر مراحل بهاره معمولاً ۲ تا ۴ هفته زودتر است. ملاک اصلی همیشه مرحلهی رشد گیاه است.
برنامه تغذیه به تفکیک استان
کود کشاورزی همدان | کود کشاورزی کردستان | کود کشاورزی آذربایجان غربی | کود کشاورزی کرمانشاه | کود کشاورزی خراسان رضوی | کود کشاورزی فارس
برنامه‌ی دقیق زمین خودتان را بگیرید
برای تنظیم این تقویم با محصول، منطقه و وضعیت مزرعه‌تان: مشاوره آنلاین با گیاه پزشک هوشمند یا پیام واتساپ به ۰۹۹۰۲۲۵۳۶۷۷
📘 راهنمای جامع کود گندم: همه‌ی مراحل تغذیه‌ی گندم آبی و دیم، مقدار در هکتار و علائم کمبود در یک صفحه. راهنمای کامل کود یونجه از کاشت تا چین آخر، و برنامه‌ی آماده‌ی پک تغذیه یونجه در هر چین. تقویم کامل کود باغ: کوددهی درختان میوه از بعد از برداشت و چالکود تا رشد میوه.
