کود دهی انگور در پاییز و زمستان؛ آماده‌سازی تاکستان برای بهار
تاکستانی که بهار با جوانه‌های یکنواخت، خوشه‌های زیاد و برگ‌های سبز و پهن بیدار میشود، کارش را از پاییز قبل شروع کرده است. انگور بعد از برداشت، چند هفته فرصت دارد تا ذخایر خود را در ریشه و چوب سرشاخه‌ها پر کند؛ ذخایری که جوانه‌زنی و گلدهی بهار به آن وابسته است. کود دهی انگور در پاییز و زمستان، یعنی استفاده‌ی درست از همین فرصت.
در این راهنما می‌خوانید تاک در پاییز و زمستان به چه عناصری نیاز دارد، محلولپاشی بعد از برداشت و چالکود تاک را چطور انجام دهید و برنامهی تغذیه‌ی تاکستان تا بهار چگونه است. برای محاسبه‌ی مقدار کود تاکستان خود، از فرم پک تغذیه باغ استفاده کنید؛ انگور در این پک جزو درختچه‌ها حساب میشود.
فهرست مطالب
- چرا تغذیه‌ی پاییزه برای انگور مهم است؟
- نیاز غذایی تاک بعد از برداشت
- محلولپاشی پاییزه‌ی انگور
- چالکود تاک در زمستان
- کارهای مکمل: آبیاری، هرس و بهداشت تاکستان
- تاکستان جوان، خسته و سرمازده
- آماده‌سازی برای بهار
- اشتباهات رایج
- پرسش‌های متداول
چرا تغذیه‌ی پاییزه برای انگور مهم است؟
جوانه‌های انگوری که بهار سال بعد باز می‌شوند، در تابستان و پاییز امسال روی شاخهها شکل گرفته‌اند و تعداد و اندازه‌ی خوشه‌های آینده تا حد زیادی در همین جوانه‌ها تعیین شده است. از طرف دیگر، تاک در اوایل بهار، پیش از آن‌که برگ‌هایش کامل شوند، تمام انرژی جوانه‌زنی را از ذخیره‌ی ریشه و چوب میگیرد.
اگر تاک بعد از برداشت گرسنه بماند یا زودتر از موعد برگ‌هایش را از دست بدهد:
- جوانه‌زنی بهار نامنظم و ضعیف میشود.
- شاخهها خوب چوبی نمی‌شوند و در سرمای زمستان آسیب می‌بینند.
- ریزش گل و حبه در بهار بیشتر میشود و خوشه‌ها کم‌پشت می‌شوند.
- تاک در برابر سرمای دیررس بهاره آسیب‌پذیرتر است.
تجربه‌ی یکی از باغداران از جان گرفتن تاکستان را در ویدئوی باغ انگورم خیلی سریع جان گرفت ببینید.
نیاز غذایی تاک بعد از برداشت
- پتاسیم: انگور پتاسیم زیادی با محصول از خاک خارج میکند. پتاسیم به چوبی شدن شاخهها و مقاومت به سرما کمک میکند.
- بور: برای گرده‌افشانی و تشکیل حبه ضروری است. کمبود آن یکی از دلایل رایج خوشه‌های کم‌حبه و حبههای ریز و ناهمسان است.
- روی: کمبود روی در انگور به شکل برگ‌های کوچک و نامتقارن و میان‌گره‌های کوتاه دیده میشود.
- آهن: زردی برگ‌های جوان با رگبرگ‌های سبز، در خاک‌های آهکی و تاکستان‌های پرآب رایج است.
- منیزیم: زردی یا قرمزی بین رگبرگ‌ها در برگ‌های پیر، به‌خصوص در اواخر فصل.
- ماده‌ی آلی: برای بهبود ساختار خاک، نگه‌داری رطوبت و فعالیت ریشه.
در پاییز، نیتروژن زیاد لازم نیست و حتی ضرر دارد؛ چون رشد شاخه‌ی تازه را تحریک میکند و جلوی چوبی شدن را میگیرد.
محلولپاشی پاییزه‌ی انگور
بعد از برداشت انگور، تا زمانی که برگها سبز و سالم‌اند، تاک می‌تواند عناصر محلول‌پاشی‌شده را جذب و ذخیره کند. زمان مناسب، وقتی است که حدود ۲۰ درصد برگها زرد شدهاند.
- کود: کود کامل ریزمغذی (کود کامل ریزمغذی) شامل بور، روی، آهن و منگنز.
- مقدار: هر ۱ لیتر کود برای ۳۰۰ درختچه (تاک)، با نسبت یک به دویست؛ یعنی ۱ لیتر کود در ۲۰۰ لیتر آب.
- زمان روز: صبح زود یا عصر؛ در هوای آرام، نه زیر آفتاب داغ و نه قبل از باران.
- پوشش: محلول باید روی هر دو سطح برگ بنشیند.
اگر بیماری‌های برگی مثل سفیدک در تاکستان شدید بوده و برگها زودتر از موعد ریخته‌اند، محلولپاشی پاییزه را زودتر، بلافاصله بعد از برداشت انجام دهید.
چالکود تاک در زمستان
چالکود تاک در دورهی خواب، بعد از ریزش برگها و پیش از جوانه‌زنی، انجام میشود. زمان پیشنهادی برنامهی پک باغ اسفند است.
روش
- در کنار ردیف تاک، در فاصله‌ی حدود نیم تا یک متر از تنه، یک کانال باریک یا چند چاله‌ی کوچک بکنید.
- عمق را حدود ۲۰ سانتی‌متر بگیرید.
- قرص‌های کود ارگانیک را با فاصله‌ی یکسان در کانال بچینید و روی آن را با خاک بپوشانید.
- اگر خاک خشک است، یک آبیاری سبک انجام دهید.
مقدار
- تاک جوان: حدود ۳۰ قرص
- تاک بالغ: حدود ۴۰ قرص
در تاکستان‌هایی که ردیف‌ها نزدیک به هم‌اند، می‌توانید یک کانال پیوسته در طول ردیف بکنید و قرص‌ها را به نسبت تعداد تاک‌ها در آن تقسیم کنید. توضیح کامل‌تر را در مقاله‌ی چالکود چیست؟ بخوانید.
کارهای مکمل: آبیاری، هرس و بهداشت تاکستان
آبیاری پاییزه
اگر پاییز خشک است، یک آبیاری عمیق پیش از سرمای اصلی به ریشه‌ها کمک میکند هم کود را جذب کنند و هم در برابر یخ‌زدگی خاک مقاوم‌تر باشند.
هرس زمستانه
هرس اصلی انگور در دورهی خواب انجام میشود. تغذیه‌ی پاییزه و هرس با هم کار می‌کنند: هرس تعداد جوانه‌ها را با توان تاک متناسب میکند و تغذیه، این جوانه‌ها را قوی میکند. تاک ضعیف را سنگین هرس کنید تا بار کمتری بگیرد و فرصت بازسازی داشته باشد.
بهداشت تاکستان
برگ‌های بیمار و حبههای خشک‌شده‌ی روی تاک و زمین، محل زمستان‌گذرانی بسیاری از بیماری‌ها و آفات‌اند. جمع‌آوری آنها فشار بیماری سال بعد را کم میکند.
تاکستان جوان، تاکستان خسته و تاکستان سرمازده
همه‌ی تاکستان‌ها یک نسخه ندارند. وضعیت تاکستان خود را بشناسید و برنامه را با آن تنظیم کنید.
تاکستان جوان (یک تا سه ساله)
در تاک جوان هدف، ساختن ریشه‌ی عمیق و تنه‌ی محکم است، نه محصول زیاد. در پاییز، ماده‌ی آلی و فسفر برای ریشه‌زایی اهمیت بیشتری دارد. چالکود را نزدیک‌تر به تنه و با مقدار کمتر (حدود ۳۰ قرص) انجام دهید. اگر تاک جوان بار گرفته است، بخشی از خوشه‌ها را در بهار حذف کنید تا انرژی تاک صرف رشد ریشه و تنه شود.
تاکستان خسته و کم‌بار
تاکستان‌هایی که چند سال پشت سر هم بار زیاد داده‌اند و تغذیه‌ی کافی نگرفته‌اند، معمولاً شاخه‌های کوتاه، برگ‌های کوچک و خوشه‌های کم‌پشت دارند. این تاک‌ها به یک برنامهی کامل یک‌ساله نیاز دارند: محلولپاشی پاییزه را حتماً انجام دهید، چالکود را با مقدار کامل (حدود ۴۰ قرص برای تاک بالغ) اجرا کنید و در هرس زمستانه، بار تاک را سبک‌تر بگیرید تا فرصت بازسازی داشته باشد. معمولاً بعد از یک تا دو فصل تغذیه‌ی منظم، تفاوت در رنگ برگ و قدرت شاخه دیده میشود.
تاکستان آسیب‌دیده از سرما
اگر تاکستان در زمستان یا بهار گذشته سرمازده شده، ذخایر آن کم شده و جوانه‌های جانشین باید جای جوانه‌های از دست رفته را بگیرند. در این تاکستان‌ها، تغذیه‌ی پاییزه اهمیت دوچندان دارد. به‌خصوص پتاسیم و ریزمغذی‌ها به چوبی شدن بهتر شاخه‌های امسال کمک می‌کنند و مقاومت تاک را در برابر سرمای زمستان پیش رو بالا می‌برند. هرس شاخه‌های خشک‌شده را به اواخر زمستان موکول کنید تا مرز چوب زنده و خشک به‌خوبی مشخص شود.
آماده‌سازی برای بهار
بعد از تغذیه‌ی پاییزه و چالکود، برنامهی بهار تاکستان در پک تغذیه باغ این‌گونه ادامه پیدا میکند:
- هنگام تورم جوانه‌ها: تکرار محلولپاشی کود کامل ریزمغذی.
- بعد از گلدهی و تشکیل حبه: محلولپاشی کود ریزمغذی همراه با آمینواسید.
- وقتی حبه‌ها حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد رشد کرده‌اند: محلولپاشی کود محرک رشد و افزایش سایز.
همه‌ی این مراحل با مقدار ۱ لیتر برای ۳۰۰ تاک و نسبت یک به دویست انجام می‌شوند. نتیجه‌ی این برنامه را در ویدئوی تجربه موفق باغدار از محصولات رشد کود در باغ انگور ببینید.
اشتباهات رایج
- اوره در پاییز: رشد سبز و نارس و آسیب سرما.
- رها کردن تاکستان بعد از برداشت: برگ‌های سالم پاییزه، بهترین فرصت ذخیره‌سازی‌اند.
- ریختن کود دامی تازه پای تاک: سوختگی ریشه و انتقال آلودگی.
- یکسان دیدن تاک جوان و بالغ: مقدار کود باید با سن و قدرت تاک متناسب باشد.
- بی‌توجهی به بور: خوشه‌های کم‌حبه و حبههای ناهمسان، اغلب از کمبود همین عنصر است.
کود تاکستان خود را حساب کنید
در فرم پک باغ، انگور را به‌عنوان درختچه انتخاب و تعداد تاک‌ها را وارد کنید تا مقدار کود و هزینه را ببینید. مشاوره‌ی آنلاین: گیاه پزشک هوشمند یا پیام واتساپ به ۰۹۹۰۲۲۵۳۶۷۷
جدول مقدار تغذیه‌ی پاییزه و زمستانه‌ی انگور
| کار | زمان | مقدار | نکته |
|---|---|---|---|
| محلولپاشی پاییزه | حدود ۲۰ درصد برگها زرد شده | ۱ لیتر برای ۳۰۰ تاک، نسبت ۱ به ۲۰۰ | قبل از ریزش کامل برگ |
| چالکود تاک جوان | زمستان | حدود ۳۰ قرص کود ارگانیک | نزدیک‌تر به تنه |
| چالکود تاک بالغ | زمستان | حدود ۴۰ قرص کود ارگانیک | عمق حدود ۲۰ سانتی‌متر |
پرسش‌های متداول
بهترین زمان کود دادن به انگور در پاییز چه وقتی است؟
بعد از برداشت و وقتی حدود ۲۰ درصد برگها زرد شدهاند، برای محلولپاشی ریزمغذی. چالکود در دورهی خواب انجام میشود و زمان پیشنهادی برنامهی پک باغ اسفند است.
برای هر تاک انگور چند قرص کود ارگانیک لازم است؟
حدود ۳۰ قرص برای تاک جوان و ۴۰ قرص برای تاک بالغ.
مقدار محلولپاشی پاییزه برای تاکستان چقدر است؟
هر ۱ لیتر کود برای حدود ۳۰۰ تاک، با نسبت یک به دویست؛ یعنی ۱ لیتر کود در ۲۰۰ لیتر آب.
آیا در پاییز به انگور اوره بدهیم؟
خیر. ازت زیاد در پاییز رشد تازه را تحریک میکند و جلوی چوبی شدن شاخهها را میگیرد و آنها را به سرما حساس میکند.
علت ریز ماندن و ناهمسانی حبههای انگور چیست؟
یکی از دلایل رایج، کمبود بور و روی در زمان گلدهی و تشکیل حبه است. تنش آبی، گرمای شدید و بار بیش از حد تاک هم میتوانند نقش داشته باشند.
جمع‌بندی
تاکستان پربار بهار، در پاییز و زمستان ساخته میشود. بعد از برداشت و وقتی حدود ۲۰ درصد برگها زرد شد، یک محلولپاشی کامل ریزمغذی انجام دهید؛ در دورهی خواب، با چالکود ۳۰ تا ۴۰ قرص کود ارگانیک به هر تاک برسانید؛ از ازت زیاد پرهیز کنید و آبیاری، هرس و بهداشت تاکستان را هم فراموش نکنید. با این آماده‌سازی، تاک با جوانه‌های قوی‌تر و ذخیره‌ی کافی وارد بهار میشود.
📘 تقویم کامل کود باغ: کوددهی درختان میوه از بعد از برداشت و چالکود تا رشد میوه.
