مقایسه یونجه رنجر و همدانی؛ کدام رقم برای مزرعهی شما بهتر است؟
پاسخ کوتاه: رنجر و همدانی هر دو مقاوم به سرما و مناسب غرب و مرکز ایران‌اند و قیمت بذرشان یکی است؛ تفاوتشان در تناژ، کیفیت علوفه و عمر مزرعه است که در جدول همین مقاله آورده‌ایم. هر دو برای کشت دیم هم مناسباند (۷۵ کیلو در هکتار). صفحه‌ی بذر رنجر و بذر همدانی را ببینید.
آخرین به‌روزرسانی: ۱۰ آبان ۱۴۰۵
«رنجر بکارم یا همدانی؟» شاید رایج‌ترین سؤال یونجه‌کارهای مناطق معتدل و سرد باشد. هر دو رقم مقاوم به سرما و سازگار با غرب و مرکز ایران‌اند و قیمت بذرشان هم یکی است. ولی در عمل، تفاوت‌هایی دارند که روی تناژ، کیفیت علوفه و عمر مزرعه اثر می‌گذارد. در این مقاله یونجه رنجر و همدانی را ویژگی‌به‌ویژگی مقایسه می‌کنیم.
معرفی کوتاه دو رقم
رنجر آمریکایی رقمی اصلاح‌شده در آمریکا (دهه‌ی ۱۹۴۰) برای مقاومت به سرما و پژمردگی باکتریایی است که سال‌هاست در ایران کشت میشود. بوته‌ی متراکم، ساقهی ظریف، پربرگ و ریشهی تلخ دارد.
همدانی پایه‌بلند رقم بومی غرب ایران است که نسل‌ها در همدان، ملایر و نهاوند کشت شده. پایه‌بلند، خواب‌دار و بسیار سازگار با زمستان‌های سخت است.
جدول مقایسه‌ی رنجر و همدانی
| ویژگی | رنجر آمریکایی | همدانی پایه‌بلند |
|---|---|---|
| منشأ | اصلاح‌شده (آمریکا) | بومی ایران |
| خواب زمستانه | نیمه‌خواب (۳ تا ۴) | خواب‌دار (۲ تا ۳) |
| مقاومت به سرما | بالا | خیلی بالا |
| ارتفاع بوته | ۶۰ تا ۸۰ سانتی‌متر | حدود ۸۵ سانتی‌متر و بیشتر |
| تراکم و برگ | متراکم، ساقهی ظریف، پربرگ | پایه‌بلند، کم‌تراکم‌تر، برگ ریز |
| چین در منطقه‌ی معتدل | ۵ تا ۷ | ۴ تا ۵ |
| مقاومت ریشه در برابر موش | ریشهی تلخ؛ موش معمولاً سراغش نمیرود | ریشهی معمولی؛ در معرض خسارت موش |
| عمر مزرعه (با مدیریت درست) | بیش از ۹ سال | بیش از ۹ سال |
| قیمت کیسهی ۲۵ کیلویی | ۳۱,۷۵۰,۰۰۰ تومان | ۳۱,۷۵۰,۰۰۰ تومان |
تفاوت در عملکرد و تعداد چین
در مناطق معتدل، رنجر بهخاطر خواب زمستانه‌ی سبک‌تر زودتر در بهار شروع به رشد می‌کند و دیرتر در پاییز می‌خوابد. نتیجه معمولاً یک تا دو چین بیشتر در سال است. در مناطق خیلی سرد که فصل رشد کوتاه است، این تفاوت کمتر میشود و همدانی با مقاومت بیشتر به سرما رقابت نزدیکی دارد.
تفاوت در کیفیت علوفه
رنجر ساقهی نازک‌تر و نسبت برگ به ساقهی بالاتری دارد. بیشتر پروتئین یونجه در برگ است، پس علوفهی رنجر معمولاً پروتئینیتر و خوش‌خوراک‌تر است و دامدارهای گاو شیری آن را ترجیح می‌دهند. همدانی ساقهی بلندتر و حجم بیشتری در هر بوته دارد، ولی برگش کمتر است.
مهم‌ترین تفاوت: موش و ریشهی تلخ رنجر
موش و جوندگان از خسارت‌زاترین آفات مزارع یونجه‌اند. ریشهی بوته را می‌خورند، بوته خشک میشود و مزرعه لکه‌لکه تنک میشود. ریشهی رنجر تلخ است و برای موش خوشخوراک نیست، برای همین موش معمولاً سراغ ریشهی رنجر نمیرود. همدانی این ویژگی را ندارد. اگر مزرعهی شما در منطقه‌ای با فشار بالای موش است، این تفاوت به‌تنهایی می‌تواند دلیل انتخاب رنجر باشد.
تفاوت در ماندگاری و مقاومت
هر دو رقم چندساله‌اند. با مدیریت درست، انتظار ما برای بذرهای اصلاح‌شده‌ی خودمان برداشت بیش از ۹ سال است. ریشهی تلخ رنجر در مناطقی که موش و گراز خسارت می‌زنند، مزرعه را بهتر حفظ می‌کند. همدانی در سرمای خیلی سخت و ارتفاعات بالا کمی مطمئنتر است.
کدام را انتخاب کنیم؟
- منطقه‌ی معتدل (اصفهان، قزوین، تهران، مشهد، اراک): رنجر. چین بیشتر و علوفهی پربرگ‌تر.
- سردسیر (همدان، کردستان، آذربایجان): هر دو. اگر خسارت موش و جوندگان دارید (موش معمولاً سراغ ریشهی تلخ رنجر نمیرود) یا علوفهی پربرگ برای گاو شیری می‌خواهید، رنجر. اگر ارتفاع خیلی بالا و زمستان خیلی سخت است، همدانی.
- نیمه‌گرمسیر (شیراز، یزد): رنجر.
- دیم کوهستانی: هر دو مناسباند، با ۷۵ کیلو بذر در هکتار.
مقدار بذر و هزینه
برای هر دو رقم، توصیه‌ی ما ۱۰۰ کیلو در هکتار یعنی ۴ کیسهی ۲۵ کیلویی است. این عدد برای کشت آبی است و هزینه‌ی بذر یک هکتار برای هر دو حدود ۱۲۷ میلیون تومان است. در دیم کوهستانی مقدار بذر هر دو رقم ۷۵ کیلو در هکتار (۳ کیسه) و هزینه‌ی بذر هر هکتار حدود ۹۵ میلیون تومان است. پس انتخاب بین این دو فقط به منطقه و هدف شما بستگی دارد، نه به قیمت.
خرید
خرید بذر یونجه رنجر آمریکایی · خرید بذر یونجه همدانی · همه‌ی ارقام بذر یونجه. برنامه‌ی تغذیه‌ی هر دو رقم یکی است. پک تغذیه‌ی یونجه را ببینید. هنوز مطمئن نیستید؟ مشاوره‌ی آنلاین بگیرید: گیاه پزشک هوشمند یا پیام واتساپ به ۰۹۹۰۲۲۵۳۶۷۷.
رنجر یا همدانی؛ انتخاب بر اساس شرایط مزرعه
اگر هنوز بین دو رقم مردد هستید، شرایط مزرعهی خودتان را در این جدول پیدا کنید:
| شرایط مزرعه | رقم پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| کشت آبی در منطقه‌ی معتدل (مثل اصفهان، تهران، قزوین) | رنجر | چین‌های منظم‌تر و علوفهی پربرگ‌تر |
| ارتفاعات خیلی سرد با یخبندان طولانی | همدانی (رنجر هم مناسب است) | همدانی خواب‌دارتر و با زمستان سخت سازگارتر است |
| کشت دیم | هر دو | هر دو مقاوم به سرما و خشکی‌اند؛ ۷۵ کیلو بذر در هکتار |
| زمین با سابقه‌ی خسارت موش | رنجر | ریشهی تلخ رنجر؛ موش معمولاً سراغش نمیرود |
| علوفه برای گاو شیری | رنجر | نسبت برگ به ساقهی بالاتر |
| گرمسیر (خوزستان، جنوب) | هیچ‌کدام | بغدادی یا نیکشهری مناسب‌ترند |
برای مقایسه‌ی ارقام گرمسیری بذر یونجه گرمسیری و برای انتخاب استان‌به‌استان بهترین بذر یونجه برای هر منطقه را ببینید. ویژگی‌های کامل همدانی هم در بذر یونجه همدانی آمده است.
پرسش‌های متداول
رنجر بهتر است یا همدانی؟
در مناطق معتدل رنجر چین بیشتر و علوفهی پربرگتری میدهد. در سردسیر هر دو مناسباند و در ارتفاعات خیلی سرد همدانی کمی مطمئنتر است.
قیمت بذر رنجر و همدانی چقدر است؟
هر دو کیسهی ۲۵ کیلویی ۳۱,۷۵۰,۰۰۰ تومان.
کدام برای گاو شیری بهتر است؟
رنجر، بهخاطر نسبت برگ به ساقهی بالاتر و علوفهی پروتئینیتر.
آیا موش ریشهی یونجه رنجر را میخورد؟
ریشهی رنجر آمریکایی تلخ است و برای موش و جوندگان خوشخوراک نیست. به همین دلیل موش معمولاً سراغ ریشهی رنجر نمیرود و خسارت جوندگان در مزرعهی رنجر کمتر است. این ویژگی تضمین کامل نیست و جای مدیریت جوندگان را نمیگیرد.
میشود رنجر و همدانی را مخلوط کاشت؟
ممکن است، ولی پیشنهاد نمیکنیم. سرعت رشد دوباره و زمان مناسب چین دو رقم یکسان نیست و مدیریت برداشت و آبیاری سختتر میشود. بهتر است هر قطعه را با یک رقم بکارید.
مقدار بذر رنجر و همدانی در هکتار چقدر است؟
برای هر دو رقم یکی است: در کشت آبی ۱۰۰ کیلو (۴ کیسهی ۲۵ کیلویی) و در کشت دیم ۷۵ کیلو (۳ کیسه) در هکتار. محاسبه برای هر مساحت در میزان بذر یونجه در هکتار آمده است.
