عمر مزرعه یونجه چند سال است؟ عوامل کوتاه شدن عمر و زمان شخم
پاسخ کوتاه: عمر اقتصادی مزرعهی یونجه به رقم، اقلیم و بیشتر از همه به مدیریت بستگی دارد. برداشت زودهنگام، چین آخر دیرهنگام در پاییز، ماندابی، تغذیه‌ی ناکافی و عبور ماشین روی مزرعهی خیس عمر آن را کوتاه می‌کنند. اینکه کی وقت شخم و کاشت دوباره است را در همین مقاله توضیح داده‌ایم.
یونجه گیاهی چندساله است، ولی هیچ مزرعه‌ای برای همیشه پربار نمی‌ماند. عمر مزرعه یونجه به رقم، اقلیم و بیشتر از همه به مدیریت بستگی دارد. در این مقاله توضیح می‌دهیم یک مزرعه چند سال اقتصادی می‌ماند، چه چیزهایی عمرش را کوتاه میکند و کی وقت شخم و کاشت دوباره است.
مزرعهی یونجه چند سال برداشت می‌دهد؟
بذرهای ما از ارقام اصلاحشده و مقاوم‌اند، یعنی رنجر آمریکایی، همدانی، بغدادی و نیکشهری. با مدیریت درست، انتظار ما برای بذرهای اصلاح‌شده‌ی خودمان برداشت بیش از ۹ سال است، به شرط اینکه مزرعه از ابتدا با تراکم کافی مستقر شده باشد. عمر واقعی هر مزرعه به اقلیم، آب، خاک و مدیریت چین و تغذیه بستگی دارد.
تنک شدن طبیعی در سالهای ۴ و ۵
در هر مزرعهی یونجه، تراکم بوته با گذشت زمان کم میشود: رقابت بوته‌ها با هم (خودتنک‌شوندگی)، بیماری‌های طوقه و ریشه، سرمازدگی زمستانه و فشار تردد ماشین‌آلات و چین‌های پی‌درپی. این کاهش معمولاً حدود سالهای ۴ و ۵ به‌وضوح دیده میشود. مزرعه‌ای که از ابتدا کم‌تراکم کاشته شده، در همین سال‌ها آن‌قدر تنک میشود که کشاورز باید به شخم و کاشت دوباره فکر کند. مزرعه‌ای که متراکم مستقر شده، این دوره را با تراکم اقتصادی پشت سر می‌گذارد و سالهای بیشتری برداشت می‌دهد.
چرا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار؟ مقدار ۱۰۰ کیلوگرم بذر در هکتار توصیه‌ی استاندارد ما برای کشت یونجه است و عدد غیرمعمولی نیست. دلیلش عمر چندساله‌ی مزرعه است:
- بذر اصلاحشده و مقاوم، مزرعهی چندساله: بذرهای ما از ارقام اصلاحشده و مقاوم‌اند. انتظار ما این است که مزرعه با مدیریت درست بیش از ۹ سال برداشت بدهد.
- تنک شدن طبیعی مزرعه اجتناب‌ناپذیر است: در هر مزرعهی یونجه، تراکم بوته با گذشت زمان کم میشود. دلیلش رقابت بوته‌ها با هم (خودتنک‌شوندگی)، بیماری‌های طوقه و ریشه، سرمازدگی زمستانه و فشار تردد ماشین‌آلات و چین‌های پی‌درپی است. این کاهش تراکم معمولاً حدود سالهای ۴ و ۵ به‌وضوح دیده میشود.
- تراکم کم اولیه یعنی شخم زودهنگام: اگر مزرعه از ابتدا با تراکم کم کاشته شود، در سالهای ۴ و ۵ آن‌قدر تنک میشود که کشاورز مجبور است به شخم و کاشت دوباره فکر کند.
- تراکم کافی اولیه یعنی سرمایه‌گذاری مطمئن: مزرعهی یونجه سرمایه‌گذاری چندساله است. استقرار متراکم با ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار عملکرد و ماندگاری مزرعه را در سالهای بعد تضمین میکند و از همان سال اول جای علف هرز را تنگ میکند.
چه چیزهایی عمر مزرعه را کوتاه میکند؟
- چین زود و مکرر: برداشت قبل از پر شدن ذخیره‌ی ریشه، به‌ویژه در سال اول و چین آخر پاییز.
- کمبود پتاسیم: پتاسیم کلید مقاومت به سرما و ماندگاری است. یونجه در هر چین مقدار زیادی پتاسیم برمی‌دارد.
- ماندابی و زهکشی ضعیف: پوسیدگی ریشه و طوقه.
- رفت‌وآمد ماشین‌آلات روی خاک خیس: له شدن طوقه‌ها.
- سس و علف هرز.
- جوندگان: ریشه‌ی تلخ رنجر در این مورد مزیت دارد.
- رقم نامناسب برای اقلیم: سرمازدگی هر سال بخشی از بوته‌ها را می‌کشد.
چطور عمر مزرعه را بیشتر کنیم؟
- رقم مناسب اقلیم بکارید (بهترین بذر یونجه برای هر منطقه).
- از سال اول تراکم کافی داشته باشید: ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار در کشت آبی (و ۷۵ کیلو در دیم)، توصیه‌ی استاندارد ما برای جبران تنک شدن طبیعی سالهای بعد.
- در ۱۰ درصد گلدهی چین بزنید و آخرین چین پاییز را ۴ تا ۶ هفته قبل از یخبندان.
- تغذیه‌ی منظم پتاسیم، فسفر و بور بعد از چین‌ها (پک تغذیه‌ی یونجه).
- زهکشی و تسطیح خوب.
کی مزرعه را شخم بزنیم؟
یک قاعده‌ی عملی: اگر تعداد ساقه در متر مربع خیلی کم شده (مثلاً کمتر از ۴۰ تا ۵۰ ساقه) و علف هرز جای خالی را گرفته، احیای مزرعه معمولاً صرفه ندارد و بهتر است شخم بزنید. بعد از یونجه، یک یا دو سال غلات یا محصول دیگر بکارید و بعد دوباره یونجه. کاشت فوری یونجه بعد از یونجه به‌خاطر اثر خودمسمومیتی توصیه نمی‌شود. درباره‌ی تصمیم بین احیا و شخم در احیای یونجه قدیمی بیشتر بخوانید.
برای کاشت مزرعهی جدید: انواع بذر یونجه · راهنمای کامل خرید بذر یونجه.
پرسش‌های متداول
مزرعهی یونجه چند سال عمر میکند؟
با بذر اصلاحشده و مدیریت درست، انتظار ما برای بذرهای خودمان برداشت بیش از ۹ سال است. تراکم بوته حدود سالهای ۴ و ۵ بهطور طبیعی کم میشود. به همین دلیل استقرار متراکم اولیه (۱۰۰ کیلو در هکتار) برای عمر طولانی مزرعه لازم است.
کی یونجه را شخم بزنیم؟
وقتی تعداد ساقه خیلی کم شده و علف هرز جای خالی را گرفته است.
بعد از یونجه دوباره یونجه بکاریم؟
بهتر است یک تا دو سال محصول دیگری بکارید.
