جدول کوددهی گندم از کاشت تا برداشت؛ برنامه تغذیه مرحله‌به‌مرحله
گندم محصولی است که عملکردش در چند مقطع کوتاه ساخته میشود: چند هفته‌ی اول بعد از کاشت، پنجهزنی، ساقهروی و پر شدن دانه. اگر در هر کدام از این مقطع‌ها گیاه گرسنه بماند، کمبودش در مرحلهی بعد کامل جبران نمیشود. به همین دلیل، برنامه تغذیه گندم باید از روز کاشت شروع شود و تا پر شدن دانه ادامه پیدا کند؛ نه اینکه فقط یک بار کود پاییزه بدهیم و یک بار هم اوره‌ی بهاره.
در این راهنما، مراحل رشد گندم را به زبان ساده توضیح داده‌ایم و برای هر مرحله گفته‌ایم گیاه به چه عنصری نیاز دارد، چه کاری باید انجام شود و چه اشتباهی رایج است. در پایان، یک جدول مرحله‌به‌مرحله و یک برنامهی آماده‌ی سهمرحلهای هم آورده‌ایم که می‌توانید آن را در پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی برای مساحت زمین خودتان حساب کنید.
خلاصه‌ی سریع: کود پایه (فسفر، پتاسیم و روی) بر اساس آزمون خاک و پیش از کاشت؛ بذرمال هنگام کاشت؛ نیتروژن کم در پاییز و بیشتر آن در بهار و پیش از ساقهروی؛ دو محلولپاشی بهاره برای رشد سریع و افزایش تناژ؛ و در پایان، نگه داشتن برگ‌ها سبز و سالم تا پر شدن کامل دانه.
فهرست مطالب
- مراحل رشد گندم از کاشت تا برداشت در یک نگاه
- عملکرد گندم کجا ساخته میشود؟
- پیش از کاشت: آزمون خاک و کود پایه
- کاشت و سبز شدن: بذرمال
- استقرار و پنجهزنی پاییزه
- زمستان: دوره‌ی خواب
- شروع رشد دوباره و ساقهروی
- برگ پرچم، خوشهدهی و گلدهی
- پر شدن دانه تا برداشت
- جدول مرحله‌به‌مرحله‌ی تغذیه گندم
- اشتباهات رایج
- پرسش‌های متداول
مراحل رشد گندم از کاشت تا برداشت در یک نگاه
گندم پاییزه از روز کاشت تا روز برداشت از چند مرحلهی مشخص می‌گذرد: جوانهزنی و سبز شدن، استقرار گیاهچه، پنجهزنی، خواب زمستانه، ساقهروی، ظهور برگ پرچم و آبستنی، خوشهدهی، گلدهی، پر شدن دانه (شیری و خمیری) و رسیدگی. کارشناسان برای اینکه همه درباره‌ی یک مرحله حرف بزنند، از کدهای «زادوکس» (Zadoks) استفاده می‌کنند؛ عددی از ۰۰ تا ۹۹ که مرحله را دقیق نشان می‌دهد. جدول زیر هر مرحله را با زمان تقریبی در کشت پاییزه، نشانه‌ی آن در مزرعه و کاری که همان موقع باید انجام شود کنار هم آورده است.
| مرحله | کد زادوکس | زمان تقریبی (کشت پاییزه) | نشانه در مزرعه | چه بخشی از عملکرد ساخته میشود | اقدام اصلی |
|---|---|---|---|---|---|
| جوانهزنی و سبز شدن | ۰۰ تا ۱۰ | ۱ تا ۳ هفته بعد از کاشت (بسته به دما و رطوبت) | بیرون آمدن کلئوپتیل و اولین برگ | تعداد بوته در متر مربع | تۆوماڵ هنگام کاشت (۱ لیتر برای ۱۰۰ کیلو بذر)، عمق کاشت مناسب |
| استقرار گیاهچه | ۱۱ تا ۱۳ | حدود ۳ تا ۵ هفته بعد از کاشت | ۲ تا ۳ برگ باز | قدرت ریشه و تحمل سرما | آبیاری به‌موقع، پرهیز از نیتروژن زیاد |
| پنجهزنی | ۲۰ تا ۲۹ | پاییز و دوباره اوایل بهار | بیرون آمدن ساقه‌های فرعی از طوقه | تعداد خوشه در متر مربع | کنترل علف هرز؛ در بهار شروع کود سرک |
| خواب زمستانه | — | سرمای زمستان (معمولاً دی و بهمن) | رشد تقریباً متوقف | — | کوددهی نکنید؛ بازدید مزرعه |
| ساقهروی | ۳۰ تا ۳۹ | اسفند تا فروردین (بسته به منطقه) | لمس اولین گره در پایین ساقه | تعداد دانه در خوشه | محلولپاشی رشد سریع (۲ لیتر در هکتار) و دو هفته بعد افزایش تناژ (۲ لیتر در هکتار)؛ کود سرک |
| برگ پرچم و آبستنی | ۳۷ تا ۴۹ | فروردین تا اردیبهشت | آخرین برگ کامل باز شده؛ خوشه داخل غلاف متورم | باروری گل‌ها | آبیاری بدون تأخیر؛ برگ پرچم را سالم نگه دارید |
| خوشهدهی و گلدهی | ۵۰ تا ۶۹ | اردیبهشت (در مناطق گرم زودتر) | بیرون آمدن خوشه و پرچم‌های زرد | تعداد دانه‌ی نهایی | پرهیز از تنش آبی و گرمایی |
| پر شدن دانه: شیری | ۷۰ تا ۷۹ | حدود ۲ تا ۳ هفته بعد از گلدهی | دانه با فشار، مایع شیری می‌دهد | وزن دانه | آب کافی؛ حفظ سبزی برگ‌ها |
| پر شدن دانه: خمیری | ۸۰ تا ۸۹ | حدود ۴ تا ۵ هفته بعد از گلدهی | دانه زیر ناخن خمیری و نرم است | وزن هزار دانه | آخرین آبیاری بر اساس توصیه‌ی منطقه |
| رسیدگی و برداشت | ۹۰ تا ۹۹ | خرداد تا تیر (در سردسیر تا مرداد) | بوته زرد طلایی و دانه سفت | — | برداشت وقتی رطوبت دانه معمولاً حدود ۱۴ درصد شده |
چند نکته درباره‌ی این جدول: زمان‌ها برای گندم آبی پاییزه است و در مناطق گرمسیر همه‌ی مراحل زودتر و در سردسیر دیرتر اتفاق می‌افتد؛ برای همین بهتر است به‌جای تقویم، نشانه‌ی خود گیاه را ملاک بگذارید. مثلاً شروع ساقهروی را وقتی بدانید که با فشار انگشت روی پایین ساقه، اولین گره را حس می‌کنید. طول کل دوره از کاشت تا برداشت در گندم پاییزه معمولاً ۷ تا ۹ ماه است و به رقم، تاریخ کاشت و اقلیم بستگی دارد. برای انتخاب تاریخ کاشت، راهنمای زمان کاشت گندم و میزان بذر در هکتار را ببینید.
مهم‌ترین نتیجه برای کوددهی: سه مرحلهی کاشت، شروع رشد دوباره و ساقهروی بیشترین اثر را روی عملکرد دارند و برنامهی سهمرحلهای پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی دقیقاً روی همین سه مرحله چیده شده است. برای همه‌ی جزئیات انتخاب و مقدار کود گندم، راهنمای جامع را بخوانید.
عملکرد گندم کجا ساخته میشود؟
عملکرد هر مزرعه‌ی گندم حاصل ضرب سه عدد است: تعداد خوشه در هر متر مربع، تعداد دانه در هر خوشه و وزن دانه (که با وزن هزار دانه سنجیده میشود). هر کدام از این سه، در یک دوره‌ی مشخص از رشد شکل می‌گیرد:
- تعداد خوشه: به تراکم سبز شدن و تعداد پنجه‌های بارور بستگی دارد؛ یعنی از کاشت تا پایان پنجهزنی.
- تعداد دانه در خوشه: از اواخر پنجهزنی تا گلدهی تعیین میشود؛ یعنی دوره‌ای که خوشه در داخل ساقه در حال شکل گرفتن است.
- وزن دانه: بعد از گلدهی و در دوره‌ی پر شدن دانه ساخته میشود و به سالم ماندن برگ‌ها، آب کافی و ذخیره‌ی گیاه بستگی دارد.
پس تغذیه‌ی پاییزه بیشتر روی تعداد بوته و پنجه اثر دارد، تغذیه‌ی اوایل بهار روی تعداد دانه، و شرایط اواخر فصل روی سنگینی دانه.
پیش از کاشت: آزمون خاک و کود پایه
اولین قدم برنامه تغذیه گندم، دانستن وضعیت خاک است. آزمون خاک هر دو تا سه سال یک بار، مقدار فسفر و پتاسیم قابل جذب، روی، آهن، ماده‌ی آلی، شوری و pH را نشان می‌دهد. بدون آن، یا کود اضافه می‌خرید یا کمبود واقعی را نمی‌بینید.
- فسفر: در خاک تقریباً جابه‌جا نمیشود؛ پس اگر کمبود دارید، باید پیش از کاشت یا هم‌زمان با آن در عمق ریشه قرار بگیرد. پخش سطحی فسفر بعد از سبز شدن تقریباً بی‌اثر است.
- پتاسیم: در خاک‌های شنی، زمین‌هایی با سال‌ها کشت فشرده و مزارعی که کاه آن‌ها همیشه از زمین خارج میشود، کمبود آن رایج‌تر است. پتاسیم ساقه را محکم‌تر و گیاه را در برابر سرما، کم‌آبی و خوابیدگی مقاوم‌تر میکند.
- روی: کمبود روی در خاک‌های آهکی ایران بسیار رایج است و مستقیماً روی ریشه‌زایی، پنجهزنی و کیفیت دانه اثر می‌گذارد.
- نیتروژن: فقط بخش کوچکی از کل نیتروژن (معمولاً حدود یک سوم یا کمتر) پیش از کاشت داده میشود.
جزئیات انتخاب و مقدار کود پایه را در مقاله‌ی بهترین کود پاییزه گندم هنگام کاشت مفصل توضیح داده‌ایم.
کاشت و سبز شدن: بذرمال
از کاشت تا سبز شدن معمولاً یک تا دو هفته طول میکشد. گیاهچه در این دوره با ذخیره‌ی بذر زندگی میکند، اما ذخیره‌ی روی، منگنز و فسفر دانه محدود است و ریشه‌ی جوان در خاک سرد پاییز آن‌ها را به‌سختی جذب میکند.
بذرمال تغذیه‌ای این مشکل را با کمترین هزینه حل میکند: بذر پیش از کاشت به یک کود مایع مخصوص آغشته میشود تا ریزمغذی‌ها، فسفر و محرک‌های ریشه‌زایی درست کنار بذر قرار بگیرند. مقدار مصرف، هر ۱ لیتر کود برای ۱۰۰ کیلو بذر است؛ برای مزرعه‌ای که حدود ۲۰۰ کیلو بذر در هکتار می‌کارد، یعنی حدود ۲ لیتر.
بذر باید فقط نم‌دار شود، نه خیس؛ در سایه خشک شود و حداکثر ظرف ۲۴ ساعت کاشته شود. روش قدم‌به‌قدم را در راهنمای بذرمال گندم و جو چیست و چطور انجام میشود؟ ببینید. همین روش با کمی تفاوت برای حبوبات هم کاربرد دارد که در مقاله‌ی بذرمال نخود و عدس آمده است.
استقرار و پنجهزنی پاییزه
گندمی که به‌موقع کاشته شود، پیش از سرمای جدی به مرحلهی سه تا چهار برگی می‌رسد و پنجهزنی را شروع میکند. هدف تغذیه در این دوره، رشد سریع شاخ‌وبرگ نیست؛ هدف، گیاهچه‌ای با ریشه‌ی قوی و دو سه پنجه است که سالم از زمستان عبور کند.
- فسفر و روی کافی در محدوده‌ی ریشه، مهم‌ترین عامل پنجهزنی خوب در پاییز است.
- نیتروژن زیاد در این مرحله، بافت گیاه را نرم و آبدار میکند و حساسیت آن را به سرما و بیماری بالا میبرد.
کاشت دیرهنگام، این مرحله را کوتاه میکند و اهمیت بذرمال و تغذیه‌ی اولیه را بیشتر. تجربه‌ی یکی از کشاورزان را در ویدئوی گەنمی پاییزەی درەنگچێنراو بە خۆراکپێدانی ڕوشد کود چڕ و ساغ بوو ببینید.
برنامهی آماده‌ی تغذیه برای گندم، جو، نخود و عدس
اگر نمی‌خواهید مقدار کود هر مرحله را جداگانه حساب کنید، پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی سه مرحلهی بذرمال، رشد سریع و افزایش تناژ را یک‌جا دارد. کافی است مساحت زمین و مقدار بذر را وارد کنید تا مقدار و هزینه‌ی هر مرحله نمایش داده شود.
زمستان: دوره‌ی خواب
با سرد شدن هوا، رشد گندم تقریباً متوقف میشود. در این دوره کوددهی خاکی، به‌خصوص پخش اوره روی زمین یخ‌زده یا پوشیده از برف، بیشتر هدر رفتن کود است تا تغذیه‌ی گیاه: نیتروژن با آب حاصل از ذوب برف شسته میشود یا به هوا می‌رود.
کار اصلی زمستان، بازدید مزرعه است: جمع شدن آب در گودی‌ها، آسیب سرما و یکسان بودن تراکم سبز را بررسی کنید تا برنامهی بهار را درست تنظیم کنید. اگر مزرعه سرمازده شد، تغذیه‌ی به‌موقع در بهار به جان گرفتن دوباره‌ی آن کمک میکند؛ نمونه‌اش را در ویدئوی نتایج رضایت‌بخش در گندم با وجود سرمازدگی ببینید.
شروع رشد دوباره و ساقهروی
با گرم شدن هوا در اواخر زمستان و اوایل بهار، گندم دوباره سبز و فعال میشود، پنجهزنی را کامل میکند و کمی بعد وارد ساقهروی میشود. این دوره، پرمصرف‌ترین و حساسترین بخش برنامه تغذیه گندم است؛ چون هم‌زمان تعداد پنجه‌های بارور و تعداد دانه در خوشه تعیین میشود.
کود سرک نیتروژن
بخش اصلی نیتروژن گندم در همین دوره مصرف میشود. توصیه‌ی رایج این است که بقیه‌ی نیتروژن، در یک یا دو نوبت، از شروع رشد دوباره تا اوایل ساقهروی داده شود؛ ترجیحاً پیش از آبیاری یا بارندگی تا کود به منطقه‌ی ریشه برسد. مقدار دقیق را آزمون خاک، سابقه‌ی زمین و رقم تعیین میکند.
محلولپاشی رشد سریع
وقتی گندم در بهار حدود ۱۰ سانتیمتر شد، محلولپاشی کود مایع رشد سریع با ۲ لیتر در هکتار و نسبت یک به دویست (هر ۱ لیتر کود در ۲۰۰ لیتر آب، یعنی ۵ سی‌سی در هر لیتر آب) انجام میشود. این محلولپاشی نیتروژن، فسفر و پتاسیم را مستقیم به برگ می‌رساند؛ وقتی ریشه هنوز در خاک سرد بهار کامل فعال نشده است. نمونه‌ی اثر همین مرحله را در ویدئوی ئەنجامی نایابی گەنم تەنیا دوای قۆناغی یەکەمی خۆراکپێدان ببینید.
برگ پرچم، خوشهدهی و گلدهی
برگ پرچم، یعنی بالاترین برگ گندم، همراه با خوشه بخش بزرگی از قند لازم برای پر کردن دانه را می‌سازد؛ هر آسیبی به آن، مستقیماً وزن دانه را کم میکند.
حدود دو هفته بعد از محلولپاشی اول، نوبت محلولپاشی کود مایع افزایش تناژ است؛ باز هم با ۲ لیتر در هکتار و نسبت یک به دویست. هدف این مرحله، تأمین ریزمغذی‌ها و عناصر لازم برای خوشه‌ی پرتر، تعداد دانه‌ی بیشتر و دانه‌ی سنگین‌تر است. محلولپاشی را در ساعت‌های خنک صبح یا نزدیک غروب، در هوای بدون باد و پیش از گرمای شدید انجام دهید و در اوج گلدهی، از سم‌پاشی و محلولپاشی سنگین پرهیز کنید.
پر شدن دانه تا برداشت
بعد از گلدهی، دانه وارد مرحلهی شیری و بعد خمیری میشود. در این دوره، بخش زیادی از نیتروژن و عناصر ذخیره‌شده در برگ و ساقه به دانه منتقل میشود. پس آنچه در این مرحله اهمیت دارد، بیشتر از کود جدید، سالم و سبز ماندن برگ‌ها و نبود تنش آبی است:
- در کشت آبی، آبیاری در مرحلهی گلدهی و شیری شدن دانه، اثر زیادی روی وزن دانه دارد.
- بیماری‌های برگی و آفاتی مثل سن را به‌موقع کنترل کنید؛ برگ پرچم آسیب‌دیده یعنی دانه‌ی سبک‌تر.
- کود سرک نیتروژن در این مرحله دیر است و معمولاً فقط روی پروتئین دانه کمی اثر دارد، نه روی عملکرد.
بعد از برداشت هم برگرداندن کاه و کلش به خاک، به‌جای سوزاندن آن، ماده‌ی آلی و پتاسیم خاک را در بلندمدت بالا میبرد.
جدول مرحله‌به‌مرحله‌ی تغذیه گندم
| مرحله | زمان تقریبی | نیاز اصلی گیاه | اقدام تغذیه‌ای |
|---|---|---|---|
| پیش از کاشت | آماده‌سازی زمین در پاییز | فسفر، پتاسیم، روی، ماده‌ی آلی | کود پایه بر اساس آزمون خاک؛ بخش کوچکی از نیتروژن |
| کاشت | روز کاشت | ریزمغذی‌ها، فسفر، محرک ریشه‌زایی | بذرمال: ۱ لیتر کود برای ۱۰۰ کیلو بذر |
| سبز شدن و پنجهزنی پاییزه | ۲ تا ۸ هفته بعد از کاشت | ریشه‌ی قوی، تحمل سرما | پرهیز از نیتروژن زیاد؛ آبیاری به‌موقع |
| زمستان | دوره‌ی سرما | — | کوددهی نکنید؛ بازدید مزرعه |
| شروع رشد دوباره | اوایل بهار، گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر | نیتروژن، فسفر، پتاسیم | محلولپاشی رشد سریع، ۲ لیتر در هکتار (۱ به ۲۰۰)؛ کود سرک نیتروژن |
| ساقهروی | دو هفته بعد از محلولپاشی اول | ریزمغذی‌ها، پتاسیم | محلولپاشی افزایش تناژ، ۲ لیتر در هکتار (۱ به ۲۰۰) |
| خوشهدهی و گلدهی | اواسط بهار | آب کافی، برگ پرچم سالم | آبیاری به‌موقع؛ کنترل بیماری و آفت |
| پر شدن دانه | اواخر بهار تا اوایل تابستان | انتقال ذخیره به دانه | پرهیز از تنش آبی؛ کود نیتروژن دیرهنگام نه |
زمان‌ها تقریبی‌اند و بسته به منطقه، تاریخ کاشت و رقم چند هفته جابه‌جا می‌شوند؛ ملاک اصلی، مرحلهی رشد گیاه در مزرعه‌ی خودتان است نه تاریخ تقویم. سه ردیف بذرمال، رشد سریع و افزایش تناژ، همان برنامهی سهمرحلهای پک غلات و حبوبات است.
هزینه‌ی برنامه برای یک هکتار
برای یک هکتار گندم با حدود ۲۰۰ کیلو بذر: ۲ لیتر کود بذرمال، ۲ لیتر کود رشد سریع و ۲ لیتر کود افزایش تناژ؛ یعنی در مجموع ۶ لیتر. قیمت هر لیتر از این کودها ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان است و فروش لیتری انجام میشود (حداقل ۱ لیتر از هر مرحله). این برنامه برای کشت آبی و کم‌آب هر دو مناسب است و برای جو هم با همین مقادیر کاربرد دارد؛ فقط مقدار کود بذرمال به وزن بذر جو بستگی دارد.
اشتباهات رایج
- ریختن بیشتر نیتروژن در پاییز: هدر رفتن کود و حساس شدن گیاه به سرما؛ در حالی که گیاه بیشترین نیاز را در بهار دارد.
- کوددهی بدون آزمون خاک: اضافه دادن عنصری که کافی است و ندیدن کمبود واقعی، مثل کمبود روی.
- پخش سطحی فسفر بعد از سبز شدن: فسفر به ریشه نمی‌رسد.
- حذف بذرمال برای صرفه‌جویی: کم‌هزینه‌ترین مرحله که بیشترین اثر را روی سبز یکنواخت و پنجهزنی دارد.
- دیر کردن کود سرک و محلولپاشی بهاره: وقتی خوشه در ساقه شکل گرفته، جبران کمبود سخت‌تر است.
- نادیده گرفتن آب در مرحلهی پر شدن دانه: بهترین تغذیه هم بدون آب کافی به دانه‌ی سنگین نمی‌رسد.
برنامه تغذیه گندم امسال را از همین پاییز کامل کنید
مساحت زمین و مقدار بذر را در فرم پک غلات وارد کنید تا مقدار کود هر مرحله و هزینه‌ی کل را ببینید. مشاوره‌ی آنلاین: گیاه پزشک هوشمند یا پیام واتساپ به ٠٧٧٠٠٣٣٢١٨٦
پرسش‌های متداول
برنامه تغذیه گندم از کی شروع میشود؟
از پیش از کاشت: کود پایه بر اساس آزمون خاک و بذرمال هنگام کاشت. بعد در بهار با کود سرک و دو محلولپاشی ادامه پیدا میکند تا دانه کامل پر شود.
کود سرک گندم را چه زمانی بدهیم؟
بخش اصلی نیتروژن از شروع رشد دوباره در اواخر زمستان یا اوایل بهار تا اوایل ساقهروی، در یک یا دو نوبت و ترجیحاً پیش از آبیاری یا بارندگی داده میشود.
محلولپاشی گندم در بهار چند بار لازم است؟
در برنامهی سهمرحلهای، دو بار: یک بار وقتی گندم حدود ۱۰ سانتیمتر شد (رشد سریع، ۲ لیتر در هکتار) و دو هفته بعد (افزایش تناژ، ۲ لیتر در هکتار)، هر دو با نسبت یک به دویست.
برای یک هکتار گندم چند لیتر کود لازم است؟
با حدود ۲۰۰ کیلو بذر در هکتار: ۲ لیتر کود بذرمال، ۲ لیتر کود رشد سریع و ۲ لیتر کود افزایش تناژ؛ در مجموع ۶ لیتر. قیمت هر لیتر ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان است.
آیا این برنامه برای جو هم مناسب است؟
بله. مراحل رشد جو شبیه گندم است و همین برنامه برای جو هم کاربرد دارد؛ فقط مقدار کود بذرمال بر اساس وزن بذر جو (هر ۱ لیتر برای ۱۰۰ کیلو بذر) حساب میشود.
چرا نباید بیشتر کود ازته را در پاییز داد؟
گندم در پاییز نیتروژن کمی مصرف میکند. بیشتر نیتروژن پاییزه با بارش زمستانه شسته میشود و نیتروژن زیاد، گیاه را به سرما و بیماری حساستر میکند.
مراحل رشد گندم از کاشت تا برداشت کداماند؟
جوانهزنی و سبز شدن، استقرار گیاهچه، پنجهزنی، خواب زمستانه (در کشت پاییزه)، ساقهروی، ظهور برگ پرچم و آبستنی، خوشهدهی، گلدهی، پر شدن دانه (شیری و خمیری) و در پایان رسیدگی و برداشت.
گندم از کاشت تا برداشت چند ماه طول میکشد؟
گندم پاییزه معمولاً ۷ تا ۹ ماه از کاشت تا برداشت زمان میبرد. در مناطق گرمسیر این دوره کوتاهتر و در سردسیر طولانیتر است و رقم و تاریخ کاشت هم روی آن اثر دارند.
حساسترین مرحلهی رشد گندم برای کود و آب کدام است؟
از شروع ساقهروی تا گلدهی؛ چون در این دوره تعداد دانه در هر خوشه تعیین میشود. کمبود نیتروژن، ریزمغذی یا آب در این زمان، با کوددهی دیرتر کاملاً جبران نمیشود.
جمع‌بندی
برنامه تغذیه گندم یعنی رساندن عنصر درست در زمان درست: کود پایه بر اساس آزمون خاک پیش از کاشت، بذرمال برای سبز یکنواخت و ریشه‌ی قوی، نیتروژن کم در پاییز و بیشتر آن در بهار، محلولپاشی رشد سریع وقتی گیاه حدود ۱۰ سانتیمتر شد و محلولپاشی افزایش تناژ دو هفته بعد. با آب کافی و برگ‌های سالم تا پر شدن دانه، هر سه جزء عملکرد، یعنی تعداد خوشه، تعداد دانه و وزن دانه، از این برنامه سود می‌برند.
