میزان بذر یونجه در هکتار؛ چند کیلو و چند کیسه برای زمین شما؟
«میزان بذر یونجه در هکتار چقدر است؟» اگر این را جستجو کنید، عددهای خیلی متفاوتی می‌بینید: از ۸ کیلو تا ۸۰ کیلو. این تفاوت‌ها گیج‌کننده است. در این مقاله توضیح می‌دهیم که این عددها از کجا می‌آیند، چرا توصیه‌ی ما ۱۰۰ کیلو در هکتار است و چطور مقدار بذر را برای زمین خودتان حساب کنید.
۱۰۰ کیلو در هکتار؛ توصیه‌ی استاندارد ما
در منابع مختلف عددهای متفاوتی برای مقدار بذر یونجه می‌بینید. این تفاوت‌ها به هدف کشت (علوفه یا تولید بذر)، اندازه‌ی بذر، شرایط آزمایش و افق زمانی مورد نظر برمی‌گردد. مقدار ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار توصیه‌ی استاندارد ما برای کشت علوفه‌ای است و عدد غیرمعمولی نیست. منطق آن را در ادامه توضیح می‌دهیم.
چرا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار؟ مقدار ۱۰۰ کیلوگرم بذر در هکتار توصیه‌ی استاندارد ما برای کشت یونجه است و عدد غیرمعمولی نیست. دلیلش عمر چندساله‌ی مزرعه است:
- بذر اصلاح‌شده و مقاوم، مزرعه‌ی چندساله: بذرهای ما از ارقام اصلاح‌شده و مقاوم‌اند. انتظار ما این است که مزرعه با مدیریت درست بیش از ۹ سال برداشت بدهد.
- تنک شدن طبیعی مزرعه اجتناب‌ناپذیر است: در هر مزرعه‌ی یونجه، تراکم بوته با گذشت زمان کم می‌شود. دلیلش رقابت بوته‌ها با هم (خودتنک‌شوندگی)، بیماری‌های طوقه و ریشه، سرمازدگی زمستانه و فشار تردد ماشین‌آلات و چین‌های پی‌درپی است. این کاهش تراکم معمولاً حدود سال‌های ۴ و ۵ به‌وضوح دیده می‌شود.
- تراکم کم اولیه یعنی شخم زودهنگام: اگر مزرعه از ابتدا با تراکم کم کاشته شود، در سال‌های ۴ و ۵ آن‌قدر تنک می‌شود که کشاورز مجبور است به شخم و کاشت دوباره فکر کند.
- تراکم کافی اولیه یعنی سرمایه‌گذاری مطمئن: مزرعه‌ی یونجه سرمایه‌گذاری چندساله است. استقرار متراکم با ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار عملکرد و ماندگاری مزرعه را در سال‌های بعد تضمین می‌کند و از همان سال اول جای علف هرز را تنگ می‌کند.
تنک شدن مزرعه در گذر زمان
یونجه گیاهی چندساله است و تعداد بوته در واحد سطح هر سال کمی کمتر می‌شود. در سال‌های اول، بوته‌های قوی‌تر جای بوته‌های ضعیف‌تر را می‌گیرند. بعد بیماری‌های طوقه و ریشه، سرمای زمستان، له شدن طوقه زیر چرخ ماشین‌آلات و فشار چین‌های پی‌درپی هم اثر می‌گذارند. این روند طبیعی و اجتناب‌ناپذیر است و معمولاً حدود سال‌های ۴ و ۵ به‌وضوح دیده می‌شود. سؤال اصلی این است که مزرعه با چه تراکمی وارد این سال‌ها می‌شود. مزرعه‌ای که از ابتدا متراکم کاشته شده، بعد از این کاهش هنوز تراکم اقتصادی دارد. مزرعه‌ی کم‌تراکم در همین سال‌ها به مرز شخم و کاشت دوباره می‌رسد.
تراکم کافی و علف هرز
مزرعه‌ی متراکم از سال اول سطح خاک را می‌پوشاند و فضای کمتری برای جوانه‌زنی علف‌های هرز باقی می‌گذارد. در مزرعه‌ی کم‌تراکم، فضای خالی بین بوته‌ها خیلی زود با علف هرز پر می‌شود و هزینه‌ی کنترل و افت کیفیت علوفه را بالا می‌برد.
حساب کیسه برای زمین شما
هر کیسه‌ی ۲۵ کیلویی برای ۲,۵۰۰ متر مربع (یک‌چهارم هکتار) کافی است.
| مساحت | بذر | کیسه |
|---|---|---|
| ۲,۵۰۰ متر | ۲۵ کیلو | ۱ |
| ۵,۰۰۰ متر | ۵۰ کیلو | ۲ |
| ۷,۵۰۰ متر | ۷۵ کیلو | ۳ |
| ۱ هکتار | ۱۰۰ کیلو | ۴ |
| ۲ هکتار | ۲۰۰ کیلو | ۸ |
| ۵ هکتار | ۵۰۰ کیلو | ۲۰ |
در صفحه‌ی هر رقم (مثلاً بذر یونجه رنجر آمریکایی) ماشین‌حسابی هست که متراژ را می‌گیرد و تعداد کیسه را می‌دهد. اگر عدد اعشاری شد، به بالا گرد کنید.
میزان بذر یونجه دیم در هکتار
در کشت دیم، رطوبت محدود است و تراکم خیلی بالا باعث رقابت بوته‌ها بر سر آب می‌شود. به همین دلیل در دیم معمولاً بذر کمتری از کشت آبی مصرف می‌شود و عدد مناسب برای هر زمین، بیشتر از هر چیز به بارندگی سالانه و عمق خاک بستگی دارد. توصیه‌ی ۱۰۰ کیلویی ما برای کشت آبی است؛ برای زمین دیم، مقدار را با مشاوره و بر اساس شرایط همان زمین تعیین کنید.
چه چیزهایی میزان بذر یونجه دیم را تعیین می‌کند؟
| عامل | اثر روی مقدار بذر و موفقیت کشت دیم |
|---|---|
| بارندگی سالانه | کشت دیم یونجه معمولاً فقط در مناطقی جواب می‌دهد که بارندگی بیشتر از حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلی‌متر است؛ هرچه بارش کمتر، تراکم باید کمتر باشد. |
| عمق و بافت خاک | خاک عمیق و لومی رطوبت را بیشتر نگه می‌دارد و بوته‌ی بیشتری را تحمل می‌کند؛ خاک کم‌عمق و سنگلاخی تراکم کمتری می‌خواهد. |
| رقم | ارقام خواب‌دار و مقاوم به سرما و خشکی با ریشه‌ی عمیق مثل رنجر و همدانی برای دیم مناسب‌اند؛ ارقام گرمسیری مثل بغدادی و نیکشهری در دیم جواب نمی‌دهند. |
| زمان کاشت | کاشت همزمان با شروع بارندگی‌های پاییز یا اوایل بهار، سبز شدن را مطمئن‌تر می‌کند و نیاز به بذر اضافه برای جبران تلفات را کم می‌کند. |
| روش کاشت | کاشت با خطی‌کار و عمق یکنواخت (حداکثر ۲ تا ۲٫۵ سانتی‌متر) نسبت به دست‌پاش، با بذر کمتر مزرعه‌ی یکدست‌تری می‌دهد. |
یونجه‌ی دیم معمولاً ۱ تا ۲ چین در سال می‌دهد و بیشترین ارزشش در حفظ خاک، تثبیت نیتروژن و تولید علوفه در زمین‌های شیب‌دار است. برای انتخاب فصل کاشت، مطلب زمان کاشت یونجه؛ پاییزه بهتر است یا بهاره؟ و برای انتخاب رقم، بهترین بذر یونجه برای هر منطقه را بخوانید. اگر زمین دیم دارید، مساحت، بارندگی تقریبی و نوع خاک را در مشاوره آنلاین یا واتساپ ٠٧٧٠٠٣٣٢١٨٦ بفرستید تا مقدار بذر را برای همان زمین بگوییم.
آیا همه‌ی ارقام مقدار بذر یکسان دارند؟
بله. توصیه‌ی ما برای هر چهار رقم (رنجر، همدانی، بغدادی و نیکشهری) ۱۰۰ کیلو در هکتار است، چون منطق آن، یعنی جبران تنک شدن طبیعی مزرعه در سال‌های بعد، برای همه‌ی ارقام چندساله صدق می‌کند.
اشتباهات رایج
- کم کردن بذر برای صرفه‌جویی. مزرعه در سال‌های ۴ و ۵ زودتر تنک می‌شود و هزینه‌ی شخم و کاشت دوباره خیلی بیشتر از صرفه‌جویی اولیه است.
- پاشیدن همه‌ی بذر در یک جهت، که نوارهای پر و خالی می‌سازد.
- کاشت عمیق، که حتی با بذر زیاد هم مزرعه‌ی تنک می‌دهد.
همه‌ی ارقام را در صفحه‌ی انواع بذر یونجه ببینید. برنامه‌ی کود را هم از پک تغذیه‌ی یونجه بگیرید و برای راهنمای کامل، راهنمای کامل خرید بذر یونجه را بخوانید.
پرسش‌های متداول
میزان بذر یونجه در هکتار چقدر است؟
توصیه‌ی ما ۱۰۰ کیلو در هکتار یعنی ۴ کیسه‌ی ۲۵ کیلویی است.
چرا ۱۰۰ کیلو بذر در هکتار توصیه می‌کنید؟
۱۰۰ کیلو در هکتار توصیه‌ی استاندارد ما است و عدد غیرمعمولی نیست. تراکم بوته در هر مزرعه‌ی یونجه با گذشت زمان، به‌خاطر رقابت بوته‌ها، بیماری‌های طوقه و ریشه، سرمازدگی و فشار تردد و چین، کم می‌شود و این کاهش معمولاً حدود سال‌های ۴ و ۵ دیده می‌شود. اگر تراکم اولیه کم باشد، مزرعه در همین سال‌ها آن‌قدر تنک می‌شود که باید شخم و دوباره کاشته شود. انتظار ما از بذرهای اصلاح‌شده‌ی ما با مدیریت درست بیش از ۹ سال برداشت است و استقرار متراکم اولیه این عمر را ممکن می‌کند.
یک کیسه بذر یونجه برای چند متر است؟
۲,۵۰۰ متر مربع.
