سەماد بۆ گەنم: کەی و چەند سەماد بدەین؟ بەرنامەی تەواو تا دروێنە

سەماد بۆ گەنم ئەگەر لە کاتی خۆیدا و بە بڕی دروست بدرێت، بەرهەم بە ڕوونی زیاد دەکات. گەنم گرنگترین بەرهەمی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستانە و زۆربەی جووتیاران ساڵانە بەشێکی گەورەی زەوییەکانیان بۆ دادەنێن. بەڵام زۆر جار جووتیار تەنها کاتی چاندن سەماد دەدات و پاشان چاوەڕێی باران دەکات. ڕاستییەکەی ئەوەیە کە سەمادپێدانی گەنم ئەگەر بە بەرنامە و لە کاتی خۆیدا بێت، دەتوانێت جیاوازییەکی بەرچاو لە بڕی دانەوێڵە و چۆنایەتیی گەنمەکەدا دروست بکات. لەم وتارەدا بە زمانێکی سادە باسی دەکەین کە گەنم لە هەر قۆناغێکدا پێویستی بە چییە.

بۆچی گەنم پێویستی بە بەرنامەی سەمادپێدان هەیە؟

گەنم لە ماوەی ژیانیدا چەند قۆناغی جیاواز تێدەپەڕێنێت: سەوزبوون، پەلهاویشتن، بەرزبوونەوەی قەد، گوڵکردن و پڕبوونی دانەکان. هەر قۆناغێک پێویستیی تایبەتی خۆی هەیە. بۆ نموونە لە سەرەتادا ڕەگ پێویستی بە فۆسفۆرە، لە کاتی پەلهاویشتندا نایترۆجین گرنگە و لە کاتی پڕبوونی دانەدا پۆتاسیۆم و توخمە وردەکان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن.

ئەگەر لە هەر کام لەم قۆناغانەدا ڕووەکەکە برسی بمێنێتەوە، زیانەکەی دواتر قەرەبوو ناکرێتەوە. بۆیە جووتیارێکی زیرەک پێش ئەوەی کێشە دەربکەوێت، بەرنامەکەی ئامادە دەکات.

قۆناغی یەکەم: تۆوماڵ (معاملة البذور) پێش چاندن

تۆوماڵ واتە پێش چاندن تۆوەکە بە شلەیەکی خۆراکی و پارێزەر ئاغشتە بکەیت. ئەم کارە هەرزانترین و کاریگەرترین هەنگاوە، چونکە تۆوەکە بە هێزەوە دەڕوێت، ڕەگی بەهێزتر دروست دەکات و لە نەخۆشییەکانی خاک باشتر دەپارێزرێت.

تۆوی ئاغشتەکراو یەکسانتر سەوز دەبێت و کێڵگەکە پڕتر دەبێت. بۆ گەنمی دێم ئەم خاڵە زۆر گرنگترە، چونکە ڕووەکی بەهێز لە زستاندا باشتر بەرگەی سەرما و کەمئاوی دەگرێت.

قۆناغی دووەم: گەشەی خێرا لە کاتی پەلهاویشتن

دوای زستان و کاتێک هەوا گەرم دەبێتەوە، گەنم دەست دەکات بە پەلهاویشتن. ئەمە باشترین کاتە بۆ ڕشاندنی سەماد (سماد ورقي) بە سەمادی شل (سماد سائل)ی تێکەڵ لەگەڵ ئەمینۆ ئەسید و توخمە وردەکان. ڕشاندنی سەماد لە ماوەیەکی کورتدا خۆراک دەگەیەنێتە ڕووەکەکە و ڕەنگی کێڵگەکە سەوزتر دەکات.

پەلی زیاتر واتە گوڵی زیاتر و لە کۆتاییدا دانی زیاتر. ئەگەر لەم کاتەدا ڕووەکەکە لاواز بێت، ژمارەی پەلەکان کەم دەبێتەوە و ئیتر هیچ سەمادێک ئەو کەمییە ناگەڕێنێتەوە.

💡 بۆ ئەوەی ئەم قۆناغانە بە ڕێکوپێکی جێبەجێ بکەیت، پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی هەموو پێداویستییەکان لە یەک شوێندا کۆدەکاتەوە.

قۆناغی سێیەم: زیادکردنی بەرهەم لە کاتی گوڵکردن و پڕبوونی دان

لە کاتی دەرکەوتنی گوڵ و دوای ئەویش، ڕووەکەکە هەموو هێزی خۆی دەخاتە سەر پڕکردنی دانەکان. ڕشاندنی پۆتاسیۆم و بۆر و زینک لەم قۆناغەدا دانەکان قورستر و پڕتر دەکات و کێشی هەزار دانە زیاد دەکات.

زۆر جووتیار دەڵێن دوای ئەم ڕشاندنە، گوڵەکان درێژتر بوون و دانەکان ڕەنگێکی ڕوونتریان هەبووە. ئەمە ڕاستەوخۆ لە نرخی فرۆشتنی گەنمەکەدا دەردەکەوێت.

چەند هەڵەی باو لە سەمادپێدانی گەنمدا

یەکەم: تەنها پشت بەستن بە سەمادی کاتی چاندن. دووەم: ڕشاندن لە گەرمای نیوەڕۆدا، کە دەبێتە هۆی سووتانی گەڵا؛ باشترین کات بەیانی زوو یان ئێوارەیە. سێیەم: تێکەڵکردنی چەند ماددەیەک بێ ئەوەی بزانیت لەگەڵ یەکتر دەگونجێن یان نا.

چوارەم: دواخستنی ڕشاندن تا ئەو کاتەی زەردبوون دەردەکەوێت. سەمادی باش پێش دەرکەوتنی کێشە دەدرێت، نەک دوای ئەوە.

بۆچی پاکێجی دانەوێڵە و پاقلەمەنی؟

لە جیاتی ئەوەی بۆ هەر قۆناغێک بە دوای ماددەیەکی جیاوازدا بگەڕێیت، پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی هەر سێ قۆناغەکە لە خۆ دەگرێت: تۆوماڵ پێش چاندن، ڕشاندنی سەماد بۆ گەشەی خێرا لە کاتی پەلهاویشتن، و ڕشاندن بۆ زیادکردنی بەرهەم لە کاتی گوڵکردن و پڕبوونی دان. ئەم پاکێجە بۆ گەنم، جۆ، نۆک و نیسک گونجاوە، چ ئاوی بێت چ دێم.

هەموو بەشەکانی پاکێجەکە ئۆرگانیک و سروشتین، بڕەکەی بەپێی ڕووبەری زەوییەکەت هەژمار دەکرێت و ڕێنمایی بەکارهێنانی بە زمانی کوردی لەگەڵدایە. ئەگەر لە هەر قۆناغێکدا دوودڵ بوویت، پسپۆڕەکانمان لە واتساپەوە هەنگاو بە هەنگاو یارمەتیت دەدەن.

پرسیارە باوەکان

سەماد بۆ گەنم بە عەرەبی چی پێ دەڵێن؟

بە عەرەبی پێی دەڵێن «أفضل سماد للحنطة». ئەگەر لە بازاڕ یان لە ئینتەرنێت بە عەرەبی بۆی دەگەڕێیت، ئەم ناوە بەکاربهێنە.

باشترین کات بۆ ڕشاندنی سەمادی گەنم کەیە؟

دوو کاتی سەرەکی هەیە: سەرەتای پەلهاویشتن لە بەهاردا، و پێش یان دوای گوڵکردن. بەیانی زوو یان ئێوارە بپرژێنە و لە ڕۆژی بەبادا خۆی لێ بپارێزە.

ئایا گەنمی دێمیش پێویستی بە سەمادپێدان هەیە؟

بەڵێ، تەنانەت زیاتریش. گەنمی دێم بە تۆوماڵ و ڕشاندنی سەماد لە بەهاردا دەتوانێت بەرهەمێکی زۆر باشتر بدات، بە تایبەتی لە ساڵانی کەمبارانیدا.

بڕی سەماد بۆ هەر دۆنمێک چەندە؟

بەپێی ڕووبەر و جۆری زەوی دەگۆڕێت. لە پەڕەی پاکێجەکەدا ژمێرەرێک هەیە کە بڕی ورد بۆ زەوییەکەت هەژمار دەکات.

کۆتایی: ئێستا هەنگاوی یەکەم هەڵبگرە

ئەگەر دەتەوێت بێ سەرئێشە و بە بەرنامەیەکی ڕوون کار بکەیت، سەردانی پاکێجی خۆراکپێدانی دانەوێڵە و پاقلەمەنی بکە. لەوێ ڕووبەری زەوییەکەت دەنووسیت و بڕی پێویست دەبینیت، پاشان بە یەک کلیک داوای دەکەیت. پارەدان لە کاتی وەرگرتنە و بۆ هەموو شارەکانی هەرێم دەینێرین.

پرسیارت هەیە؟ پسپۆڕەکانمان بە بێبەرامبەر وەڵامت دەدەنەوە. تەنها لە ڕێگەی واتساپ نامە بنێرە یان پەیوەندی واتساپی بکە: ٠٧٧٠٠٣٣٢١٨٦